ADFTest Summary

Nictiz is recent overgestapt van het gebruikelijke concept van kardinaliteit naar conceptuele kardinaliteit. Echter, bij het implementeren van de datamodellen van de Zibs in bronsystemen, betekent de overstap naar conceptuele kardinaliteit een gemis in richtlijnen wat essentieel zou moeten zijn voor vastlegging. Dat kan, en gaat, naar alle waarschijnlijkheid, leiden tot verschillen in vastlegging. Met daartoe als gevolg een beperking in interoperabiliteit.

Het begrip conceptuele kardinaliteit gaat er vanuit dat er eigenlijk geen velden verplicht kunnen zijn voor een zib. Met als redenatie dat er altijd wel een uitwisselingsscenario is waar velden toch niet verplicht zijn, ondanks dat ze dat wel lijken.

In bronsystemen echter, worden zibs over het algemeen slechts één keer ingebouwd. Daarbij is wel degelijk sprake van een aantal verplichte velden: een allergie/intolerance bijvoorbeeld is pas een allergie of een intolerantie als er een VeroorzakendeStof is toegevoegd. Zo bevatten een groot aantal zibs velden die in bronsystemen verplicht zouden moeten zijn voor vastlegging. Hier werd voorheen iets over gezegd in de zibs, doordat de gebruikelijke definitie van kardinaliteit gebruikt werd. Verplichte velden zijn dan ook zinvol in bronsystemen, om te zorgen dat in ieder geval de absoluut noodzakelijke velden worden vastgelegd.

Met conceptuele kardinaliteit echter, is er geen definitie meer van welk velden essentieel zijn voor het bestaan van een instantie van een zib. Dat betekent dat leveranciers geen richtlijn meer hebben over welke velden verplicht gaan zijn, en er verschillen gaan ontstaan in de verschillende implementaties van zibs in verschillende bronsystemen. Als een instantie van een zib een van de minimaal vereiste velden niet ingevuld heeft, kan deze over het algemeen niet worden opgeslagen in bronsystemen. Dat betekent dat de interoperabiliteit met het invoeren van conceptuele kardinaliteit risico loopt: Het gaat niet meer zomaar mogelijk zijn data van een ander systeem in te lezen dat een andere interpretatie heeft gedaan van welke velden verplicht zouden moeten zijn, en welke niet.

Daarnaast zien we geen enkele betekenis of relevantie van de conceptuele kardinaliteit voor het inbouwen van vastlegging, voor uitwisselingsscenario's en voor dagelijks gebruik van de informatiemodellen. Dat een veld conceptueel kardinaliteit 1 heeft, betekent niet dat het vastlegging wenselijk is. Als voorbeeld voor waarom de Conceptuele Kardinaliteit niks zegt over de wenselijkheid van vastlegging van een veld, de Zib Contact (2022). Daar zal het vastleggen in de langdurige zorg bij een contact in het verleden van ContactVorm en ContactType vaak onbelangrijk zijn, en dus gezien worden als extra administratieve last. Het vastleggen van het onderliggende Probleem van een contact is zelfs lang niet altijd eenduidig mogelijk, of zal leiden tot nog veel grotere administratieve lasten als een Contact opgesplitst zou moeten worden in verschillende delen, elk een van een Probleem. De conceptuele kardinaliteit van al deze velden is 1 in de nieuwe zib.

Daarom ons verzoek om wel een richtlijn aan te geven van welke velden essentieel zouden moeten zijn bij vastlegging in een bronsysteem. Dat zullen overigens zeer weinig velden zijn, net zoals dat nog steeds zo is bij de andere zibs. Dit invoeren kan ook met de toevoeging dat er bij uitwisselingsscenario's en in de mapping toch afgeweken kan worden van de minimale kardinaliteit (gebruikelijke definitie kardinaliteit), net zoals nu bij conceptuele kardinaliteit.